Metoda Butejki polega na przywróceniu prawidłowego wzorca oddechowego.
Jest to opracowana przez lekarza Konstantyna Butejkę w latach 50. XX wieku, technika oddychania, która ma na celu poprawę zdrowia poprzez kontrolowanie i stopniowe przekształcanie sposobu oddychania. Butejko opracował tę metodę w odpowiedzi na rosnącą liczbę przypadków astmy i innych chorób układu oddechowego. Sam również cierpiał na silną hiperwentylację. Jego badania zaczęły się od obserwacji, że osoby z astmą często oddychają płytko i zbyt szybko, co prowadzi do niedotlenienia organizmu i nasilenia objawów choroby.
Patrick McKeown, u którego uczyłam się tej metody, znany nauczyciel metody Butejki i twórca Międzynarodowej Kliniki Butejko, uczył się od samego Konstantyna Butejki, w latach 90. XX wieku. Jego zaangażowanie w naukę metody Butejki doprowadziło do stworzenia własnych materiałów edukacyjnych i książek na temat technik oddychania, w tym także metody Tlenowa Przewaga (znajdziesz jej opis w osobnej zakładce).
Butejko zauważył, że głębokie, szybkie oddychanie powoduje zmiany w równowadze gazów we krwi, w szczególności spadek poziomu dwutlenku węgla (CO2). Zbyt niski poziom CO2 powoduje niedotlenienie poprzez mniejsze uwalnianie tlenu z hemoglobiny, rozszerzenie oskrzeli i w konsekwencji zwiększenie napięcia mięśniowego w układzie oddechowym, co prowadzi do trudności w oddychaniu. W badaniach prowadzonych przez Butejko, okazało się, że spowolnienie i zmniejszenie objętości oddechowej skutkowało niwelowaniem objawów i poprawą zdrowia, nawet u części pacjentów agonalnych.
W wyniku tych badań Butejko stworzył metodę, która skupia się na poprawnym, spokojnym oddychaniu, w którym unika się nadmiernego wdychania powietrza. Kluczowym elementem metody jest technika oddychania przez nos, w wolnym tempie, z kontrolowaniem wdychanego powietrza. Celem jest utrzymanie odpowiedniego poziomu dwutlenku węgla w organizmie, co pomaga w rozluźnieniu mięśni oddechowych i poprawie oddychania komórkowego. W metodzie Butejki ważne jest również stopniowe zwiększanie zdolności organizmu do utrzymania wyższego poziomu CO2, co prowadzi do lepszej wymiany gazowej i poprawy ogólnej wydolności oddechowej.
Trening oddechowy Metodą Butejko polega na przejściu na oddychanie przez nos, delikatnym oddechu przez całą dobę oraz odwróceniu negatywnych wzorców oddechowych. Dzięki temu, nasza objętość oddechowa wraca do normy, serce i umysł się uspokajajają, a ciało zdrowieje.
Wykonując ćwiczenia metodą Butejki, krok po kroku, dzień po dniu, przywracasz prawidłową biochemię i biomechanikę swojego oddechu. Tak, aby stały się automatycznym nawykiem.
Prawidłowy oddech jest lekki, wolny, cichy, przez nos (wdech i wydech nosem), odpowiedniej objętości i z wykorzystaniem przepony. Taki oddech, dotlenia, umożliwia samoregulację poprzez naturalne funkcjonowanie ciała, chroni organizm, wzmacnia układ odpornościowy, zapewnia równowagę biochemiczną, aktywuje parasympatyczny układ nerwowy, zapewniając m.in. umiejętność relaksu, pokój umysłu i dobry sen. Dobrze dotlenione, wyspane ciało to podstawa dobrego samopoczucia psychofizycznego.
Dysfunkcyjne wzorce oddechowe, takie jak: szybki oddech, oddech przez usta, nieregularny, głośny/słyszalny oddech, wyraźne ruchy klatki piersiowej, częste wzdychanie i ziewanie, prowadzą do hiperwentylacji.
Hiperwentylacja to oddychanie większą ilością powietrza, niż ciało potrzebuje, czyli nadmierne oddychanie. Jest to taki sposób oddychania, w którym, mimo pobierania dużej ilości powietrza, jesteś niedotleniony/a na poziomie komórkowym.
Nadmierne oddychanie obniża poziom CO2 w płucach, co prowadzi do ograniczonego transportu tlenu z hemoglobiny w czerwonych krwinkach do pracujących mięśni i organów (efekt Bohra). W efekcie, przenikanie tlenu z krwi do tkanek jest utrudnione i komórki są niedotlenione.
Co się dzieje, gdy nadmiernie oddychasz?
Następuje m.in.:
– skurcz mięśni gładkich,
– zwężenie naczyń krwionośnych, utrudniając w ten sposób swobodny przepływ krwi i zaopatrzenie najważniejszych organów w tlen i składniki odżywcze,
– zwiększenie „lepkości” ścian naczyń krwionośnych, co utrudnia swobodny przepływ krwi i powoduje gromadzenie się złogów tłuszczu i cholesterolu,
– skurcz pęcherzyków płucnych i dróg oddechowych,
– zwiększone wydzielanie śluzu i flegmy,
– obrzęk tkanki śluzowej i przewodów płucnych,
– wzrost produkcji cholesterolu w wątrobie,
– niepokój umysłu,
– wzrost ciśnienia krwi,
– nasilenie stanów lękowych,
– panika.
Jak rozpoznać, że oddycham nieprawidłowo?
Najczęstsze objawy dysfunkcyjnego oddychania to:
– Układ oddechowy: świszczący oddech, duszność, kaszel, ucisk w klatce piersiowej, częste ziewanie, chrapanie i bezdech senny,
– Układ nerwowy: zawroty głowy, słaba koncentracja, drętwienie, pocenie się, mrowienie rąk i nóg, omdlenia, drżenie i bóle głowy,
– Układ krwionośny: szybkie bicie serca, ból w klatce piersiowej, nieregularne bicie serca,
– Umysł: stany lękowe, napięcie, depresja, niepokój i silny stres.
Inne ogólne objawy: suchość w ustach, zmęczenie, bóle głowy, koszmary senne, sucha, swędząca skóra, spocone dłonie, skurcze, ogólne osłabienie i przewlekłe zmęczenie.
Metoda Butejki pomaga poradzić sobie lub zniwelować wiele dolegliwości, m.in.
– astma, nieżyt nosa, alergie
– infekcje górnych dróg oddechowych
– chrapanie, bezdech senny
– problemy z trawieniem
– problemy ze snem
– wysokie ciśnienie
– ataki paniki, niepokój
– stres
– problemy z koncentracją
– ADHD
– bóle lędźwi/krzyża
– bóle mięśni
Korzyści ze stosowania metody Butejki:
– więcej energii
– jaśniejszy umysł
– lepsza koncentracja
– lepsza jakość snu
– spokój, redukcja stresu
– wyrównanie ciśnienia krwi i tętna
– poprawa wydolności fizycznej
– redukcja uciążliwych objawów
– drożny nos
– powrót do zdrowej wagi
– większa łatwość bycia “tu i teraz”, zamiast w myślach (przeszłość/przyszłość). Potrafi pomóc osobom, które z powodu nadmiernego poziomu kortyzolu nie są w stanie praktykować mindfulness/ jogi / medytacji
Więcej o metodzie Butejko:
Patrick Mc Keown: “Oddech terapeutyczny”, “Zamknij usta”, “Spokojny oddech, spokojny umysł”, “Atomic focus”
Polski 
English