Mindfulness, czyli uważność, ma swoje korzenie w starożytnej tradycji buddyjskiej, szczególnie w praktykach medytacyjnych. Termin „mindfulness” jest tłumaczeniem buddyjskiego słowa „sati” (w Pali) lub „smṛti” (w sanskrycie), które oznacza „pamięć” lub „świadomość” w kontekście bycia obecnym i świadomym chwili obecnej.
Współczesne pojęcie mindfulness zyskało popularność na Zachodzie dzięki pracom Jona Kabat-Zinna, amerykańskiego profesora medycyny, który w latach 70. XX wieku stworzył program MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction). Kabat-Zinn zaadaptował praktyki medytacyjne buddyjskie w taki sposób, aby mogły być stosowane w kontekście medycznym i terapeutycznym. Jego badania pokazały, że regularna praktyka uważności pomaga w redukcji stresu, lęku, depresji oraz poprawia zdrowie psychiczne i fizyczne.
Mindfulness i oddech
“Kiedy zbadaliśmy kilkuset pacjentów, którzy w ciągu kilku lat przeszli program redukcji stresu, i zapytaliśmy ich, co najważniejszego wynieśli z tych zajęć, większość odpowiedziała: Oddychanie. Ta odpowiedź wydaje mi się zabawna, bo każdy z nich oddychał przecież na długo, zanim trafił na zajęcia z redukcji stresu. Dlaczego więc oddychanie, które nie było im przecież obce, nagle staje się tak ważne i tak cenne? (…) …wsłuchanie się w oddech pomaga nam znaleźć środek ciężkości. Oddech przypomina nam, byśmy wsłuchali się we własne ciało i dalsze doświadczenie tej chwili przeżyli świadomie.” – pisze Jon Kabat- Zinn (w: “Życie piękna katastrofa”, wyd II 2013, s. 93)
Praktyka mindfulness (uważności) przynosi wiele korzyści dla zdrowia psychicznego i fizycznego. Oto niektóre z nich:
- Redukcja stresu – regularne praktykowanie mindfulness pomaga w zmniejszeniu poziomu stresu, dzięki lepszemu zarządzaniu reakcjami na stresujące sytuacje.
- Poprawa koncentracji i uwagi – mindfulness poprawia zdolność do skupienia się na zadaniach, co sprzyja lepszej wydajności w pracy czy nauce.
- Zarządzanie emocjami – uważność pomaga lepiej rozumieć i kontrolować emocje, co prowadzi do większej stabilności emocjonalnej.
- Redukcja lęku i depresji – regularna praktyka mindfulness jest skuteczna w łagodzeniu objawów lęku i depresji, często w połączeniu z terapią.
- Poprawa jakości snu – mindfulness pomaga w wyciszeniu umysłu, co prowadzi do lepszego, głębszego snu.
- Lepsze zdrowie fizyczne – zmniejszenie stresu i napięcia wpływa korzystnie na zdrowie serca, układ odpornościowy oraz zmniejsza ryzyko chorób związanych ze stresem.
- Zwiększenie samoświadomości – mindfulness sprzyja głębszemu zrozumieniu siebie, swoich myśli, reakcji i potrzeb.
- Poprawa relacji międzyludzkich – dzięki lepszej kontroli nad emocjami i większej uważności na innych, osoby praktykujące mindfulness często mają lepsze relacje interpersonalne.
- Zwiększenie poczucia dobrostanu – regularna praktyka uważności pomaga w odczuwaniu większej satysfakcji z życia i większej radości z codziennych chwil.